İran’da uzun süredir devam eden kuraklığın ardından etkili olan yağışlar, ülkenin batı ve güney bölgelerinde sele yol açtı. En çok etkilenen kentler arasında İlam eyaletine bağlı Abdanan ve Dehluran ile Huzistan eyaletinin Şuştar ve Mescid-i Süleyman kentleri bulunuyor.
İlam Eyaleti Kriz Yönetimi Genel Müdürü Ali Muhammed Pakdelnejad, Abdanan’ın Hazarani bölgesinde yaklaşık 40 evde ciddi su baskını yaşandığını ve 90 aileyi etkileyen sel sonrası vatandaşların geçici yerleşim alanlarına taşındığını açıkladı. Pakdelnejad, kriz yönetim ekiplerinin sahadaki çalışmalarını sürdürdüğünü belirtti.
UZMANLAR UYARIYOR: KURAK TOPRAK SELE DÖNÜŞÜYOR
Uzmanlar, uzun süreli kuraklık ve rekor sıcaklıkların toprağın su tutma kapasitesini düşürdüğüne dikkat çekiyor. Bu nedenle ani yağışlar, su kaynaklarını beslemek yerine yüzeysel akışa dönüşerek sele yol açıyor. Kurak bölgelerde ani yağışlar altyapı, yaşam ve ekosistem üzerinde ciddi risk oluşturuyor.
İRAN'DA KURAKLIK ALARMI DEVAM EDİYOR
Son 60 yılın en şiddetli kuraklık dönemini yaşayan İran’da yağışlar normal seviyelerin altında seyrederken, özellikle Tahran ile batı ve kuzeybatı bölgelerindeki barajlar kritik seviyelere geriledi. Enerji Bakanlığı verilerine göre, baraj doluluk oranları uzun dönem ortalamasının yüzde 35 altında.
İran Meteoroloji Kurumu, 2025 sonbaharını son 60 yılın en kurak dönemi olarak nitelendirerek başkent Tahran dahil 20 eyalette neredeyse hiç yağış kaydedilmediğini açıkladı. Tahran’da 2024-2025 döneminde kaydedilen yağış miktarı 159 mm ile normalin yarısının altında kaldı. Uzmanlar, azalan yağışların kentin dört ana barajındaki doluluk oranını ciddi şekilde düşürdüğünü belirtiyor.
SU KRİZİNİN TEMEL NEDENLERİ VE ÖNLEMLER
Yağışların azalması, iklim değişikliği, yeraltı sularının aşırı çekilmesi ve tarımdaki yüksek su tüketimi, İran’daki su krizinin başlıca nedenleri arasında gösteriliyor. Su yönetimindeki altyapı eksiklikleri ise durumu daha da kötüleştiriyor. İran yönetimi, su tasarrufu tedbirleri ve bulut tohumlama gibi yapay yağış yöntemleriyle mevcut kaynakları desteklemeye çalışıyor.
TAHRAN İÇİN TAHLİYE UYARISI
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Tahran’ın beklenen yağışları alamaması halinde zorunlu su kısıtlamasına gidileceğini belirterek, “Kasım ve Aralık’ta yağmur olmazsa gelecek aydan itibaren Tahran’da zorunlu su kısıtlamasına gideceğiz. Su tükenirse başkenti boşaltmak zorunda kalabiliriz” uyarısında bulundu.
19 EYALETTE KRİTİK SU VE YAĞIŞ TABLOSU
Meteoroloji verilerine göre İran’da sonbaharın ilk yarısında 19 eyalette yağışlarda geçen yıla kıyasla yüzde 100’e varan düşüş görüldü. Tahran, Merkezi, Kirmanşah, Huzistan, Fars, Kirman, İsfahan, Sistan ve Beluçistan, Kürdistan, Hemedan, Çaharmahal ve Bahtiyari, Loristan, İlam, Kohgiluye ve Buyer Ahmed, Buşehr, Zencan, Yezd, Hürmüzgan, Kum ve Güney Horasan gibi eyaletlerde neredeyse hiç yağış kaydedilmedi ve yeraltı su seviyeleri belirgin şekilde düştü.
